Bayramda beslenme tüyoları

Aile ziyaretleri yaparken et ve tatlı tüketimi sınırlanmazsa başta tansiyon ve kolesterol olmak üzere pek çok sağlık sorunu yaşanabilir. İşte altın değerinde bayram önerileri:

Bayram ziyaretleri sırasında beslenme düzenine dikkat edilmezse sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Sağlıklı Yaşam Merkezi Direktörü Uzm. Dr. Özgür Şamilgil, “Vücudumuzda üretilemeyen ve dışarıdan alımı hayati derecede olan bazı vitaminler ve aminoasitler sadece hayvansal besinlerde bulunuyor. 

VİTAMİNİ ISINDIKÇA KAYBOLUR

Örneğin etteki, sütteki C vitamininin yarıdan fazlası B12 vitamininin ve proteinlerin sindirimini sağlayan enzimlerin tamamına yakını, antioksidan coenzim-q10, yüksek ısıda ızgara, kaynatma işlemiyle yok oluyor. Diğer suda çözünen vitaminlerin yüzde 80'i bozuluyor. Yapısı bozulan bu proteinler sindirim siteminden kana geçtiğinde bağışıklık sistemimizde yabancı madde, mikrop muamelesi görebiliyor. Vücudumuzda müzmin bir savaşa neden oluyor. Kanser, romatizmal hastalıklar, kalp damar hastalıkları, bağışıklık sistemi bozuklukları gibi sorunları tetikliyor” diyor. Uzm. Dr. Özgür Şamilgil, şu önerilerde bulunuyor:

Güveçte pişirmek en sağlıklısı”

“Bonfile, antrikot gibi sırt etleri, pirzola ve kaburga parazit barındırmadığından az pişmiş et ve çiğ köfte sevenlerin bu etleri tercih etmesi öneriliyor. Hayvanın çok çalışan kol, omuz, ayak, boyun gibi etleri kas içerdiğinden mangal ve ızgarada kısa sürede pişmiyor, sert oluyor. Bu tür kaslı etlerin biraz taze baharat (biberiye, kekik, defne yaprağı) ve mevsimine göre sebzeyle (yeşil veya kırmızı biber, kereviz sapı, soğan, sarımsak) kısık ateşte uzun sürede örneğin güveçte pişirilmesi gerekir.”

PİŞİRME TEKNİĞİ ÖNEMLİ

Mangalda veya sıvı yağda kızartma sırasında yüksek ısı nedeniyle stearik asitten fazla miktarda zararlı transyağ oluşuyor, kırmızı eti zararlı hale getiriyor. Uzm. Dr. Özgür Şamilgil, “Sıvı yağların fabrikada üretimi sırasında zaten yüksek ısı ve basınç işleminden geçmiş olması nedeniyle pişirme sırasında zararları katlanarak artıyor. Normalde bu yağların içindeki E vitamini gibi faydalı vitaminlerin de üretim sırasında ısıyla bozulması damar sertliği riskini önemli oranda artırıyor. Kısırlık, düşük ağırlıklı doğum, gelişme geriliği, meme kanseri gibi sorunlara neden oluyor. Taş baskı, soğuk sızma zeytinyağı bu açıdan güvenilir bir seçenek olarak görülüyor. Izgara yapılırken kömürün ve ateşin üzerine damlayan etin yağı ve suyu HCA, PAH, AGE gibi birçok zararlı kanserojen maddeye dönüşüp duman halinde etin üzerine siniyor” diye konuştu.

BUNLARI OKUYUN

1-Buğulama veya düşük ısıda yavaş pişirin güveç, fırın gibi yöntemler tercih edin.
 
2-Pişirirken içine (antioksidan olarak) baharat eklemeyi unutmayın.
 
3-Kızartma ve yüksek ısıda uzun süre kaynatma terk edilmeli. Unutmayın ki su 100 derecede kaynarken sıvı yağlar 170-220 dereceye çıkıyor.
 
4- Taş baskı, soğuk sızma zeytinyağı bile yemek pişmeye yakın son 5-10 dk içinde eklenmeli.
 
5-Mikrodalga fırın (çok hızlı pişirme amaçlı) kullanmayın!
 
6-Kömür kor haline gelmeden etleri ızgaraya koymayın. 
 
7-Izgarayla kömür arasında en az 10 cm mesafe ayarlayın…
 
8-Isının zararını azaltmak için etleri kırmızı biber, karabiber, sarımsak, biberiye, tarçın, zencefil, limon veya sirkeyle en az 5 dakika önce marine edin.
 
9-Yağları sıyırın, düşük ısıda hafif ön pişirme uygulayın.
 
10-Dikkat edin: Çabuk pişmesi için küçük ve ince parçalar haline getirilmeli, etin suyu ve yağı direkt ateşin, alevin üzerine damlamayacak şekilde taş veya kiremit benzeri bir tabla üzerinde pişirilmeli.
 
11-Etin pişmesini kontrol için etin suyunu kaybetmesine ve yağının kızgın ateşe damlamasına neden olduğundan asla çatal saplamayın!
 
12-Ayrıca Adana ve şişkebap için tahta ve alüminyum çubuklar yerine ısıyı iyi iletip etin içinin de iyi pişmesini sağlayan demir şişleri tercih edin.
 
13-Dış ortamda mangal yaparken mikrop üretmemesi için etleri açıkta bırakmayın, pişmiş etle çiğ eti yan yana bulundurmayın.
 
14-Önemli not: Çiğ etle pişmiş et maşası bile ayrı tutulmalı, eller sık sık temizlenmeli.
 
15-Siyah ve koyu kahve rengine dönüşen kısımları yemeyin.
 
16-Et asidi özellikli olduğundan dengeli beslenmek için, yanında alkali özelliğinden dolayı sebze tüketin.
 
Bir haftada bir kilodan fazla et tüketmeyin
 
Kesilen hayvanın eti büyük parçalar halinde buzdolabinda +4 derecede bir gün bekletildikten sonra tüketilmeli, saklanacaksa birer yemeklik olarak kuşbaşı ya da kıyma halinde derin dondurucu kısmına konulmalıdır. Tüketilecek et miktarına da dikkat edilmesi gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Süleyman Uraz, “Bayram boyunca bir kilodan daha fazla et tüketmemek gerekir. Etlerin pişirilme süreci de yarar-zarar açısından önemlidir. Minimum bir gün dinlendirilen etler ızgara ve haşlama tarzında pişirilmeli, pişirme esnasında kendi yağıyla pişirilmeli, ek yağ kullanılmamalıdır. Pişirme yüksek ısıda yapılmamalı. Özellikle alevli ızgarada ve yüksek ısıda pişirilen etlerin karbonlaşması sonucu kanserojen maddeler oluşacaktır” dedi.