Kilo arttıkça ağrı da artar 

Yağ hücreleri iltihabı artıran kimyasallar ürettiği için kilolu kişiler daha fazla ağrı çekiyor. Özellik- le sırt, bel ve eklem ağrıları onların kabusu oluyor.  

Prof. Dr. Nurettin Lüleci

Yapılan araştırmalar şişmanların daha çok ağrı çektiklerini göstermektedir. Ağrı ile şişmanlık birbirinin ikizi gibi davranmakta insanları rahatsız etmeye devam etmektedirler. Her ikisi de ayrı ayrı rahatsızlık olmalarına rağmen birlikte hareket etmektedirler. Ancak şişmanların neden daha çok ağrı çektikleri sorusunun cevabı tam olarak verilememiştir. Şişmanlık dünyada gittikçe artan önemli bir sağlık problemi olmaya devam etmektedir. Birçok nedene bağlı olarak ortaya çıkan bu problemin tedavisi de o denli güçlükler içermektedir. Ülkemizde de Sağlık Bakanlığı şişmanlığa (obezite)  savaş açmış durumdadır. Şişmanlık vücut ağırlığının olması gerekenden daha fazla olması anlamına gelmektedir. Şişmanlara obez denmektedir. Şişmanlarda yağ dokusu diğer dokulara oranla artmış durumdadır. Şişmanlık ve belli noktadan sonra aşırı şişmanlık hastalık olarak kabul edilmekte ve mutlaka gerekli önlemlerin alınması, tedavi edilmesi gerekmektedir.

VÜCUT KİTLE İNDEKSİ 

Şişmanlık ile ağrı arasındaki ilişki birçok bilimsel çalışmaya konu olmuştur. Hala şişmanlık ile ağrı arasındaki ilişkinin gizemi tam olarak aydınlatılamamıştır. Rastgele olmayan bu ilişkiyi anlama çabaları bilimsel alanda devam etmektedir. Önemli olan bir şey varsa o da şişmanlık oranı arttıkça ağrıların artmasıdır. Şişmanlık tıp literatüründe vücut kitle indeksi olarak değerlendirilmektedir. Vücut Kitle indeksi (endeksi) WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tarafından onaylanan boya göre ağırlık değerlendirme yöntemidir. Boy ve kilonun esas alındığı bu hesaplama yönteminde çıkan sonuçlar güvenilir bir ölçüt olarak kabul edilmektedir. Kabaca Vücut Kitle İndeksi (VKİ) 18.5'in altında ise zayıf  18.5 ile 25 arası normal 25-30 arası hafif şişman 30 ile 40 arası şişman 40'tan sonrası aşırı şişman (morbid obez) olarak değerlendirilmektedir.  Amerika’da 1 milyon kişinin katıldığı bir anket çalışmasında ilginç sonuçlar ortaya çıkmıştır. 

Morbid obez

Bu araştırma verilerine göre şişmanlık arttıkça ağrı problemleri de artmaktadır. Vücut kitle indeksi (VKİ) 25-29 olanlarda yüzde 20 daha fazla ağrı görülmekte VKİ'si 30-34 arası olanlarda ağrı görülme yüzde 68 daha fazla olmaktadır. VKİ 35-39 arası olanlar yüzde136 fazla ağrı çekmekte, VKİ 40'ın üzerinde olan aşırı şişman (morbid obez) bireylerde ağrı görülme sıklığının yüzde 254 oranında daha fazla görüldüğü bildirilmiştir. 

İLAÇLAR FAYDA ETMEZ

-Eklem hastalıkları 

- Depresyon 

- Fibromyalji 

- Tip 2 diyabet 

- Sırt ve bel ağrıları 

Şişmanlarda ağrıların artma nedenlerinden birisi omurgalara ve eklemlere fazla yük binmesidir. Bunun yanında hastada artrit varsa kilo, eklemin daha çabuk bozulmasına yol açmakta, tedaviyi de güçleştirmektedir. Hastanın dizindeki artrit hastanın rahat yürümesine engel olur hasta yürüyemedikçe kilo alması kolaylaşır. Kilo aldıkça ekleme daha çok yük biner dolayısı ile ağrılarda artar. Ağrı artışı kiloyu, kilo artışı ağrıyı artrır. 

KİREÇLENMEYİ ARTIRIR

Aynı şekilde bel omurlarına yük binmesi dejeneratif disk hastalığı dediğimiz omurlar arasındaki yastıkçıkların bozulmasına neden olur. Bu durumda hasta çok oturduğunda,  çok ayakta kaldığında belinde ağrı oluşur. Şişmanlık ile beraber bu ağrılar olduğundan daha şiddetli hissedilir. Şişman hastalarda D vitamininin eksikliği de daha sık görülmektedir. D vitamini eksikliğinden kaynaklanan iskelet kemiklerindeki zayıf mineralizasyon diz ve diğer eklemlerde osteoartriti (kireçlenme) artırmakta, eklem ve çevresindeki kaslarda şikayetlere neden olmaktadır. 

DİZ EKLEMİ PROBLEMİ

Şişmanlık bu şikayetleri hem arttırır hemde kaynağını oluşturur. Şişmanlarda diz eklemi problemleri, ağrılar daha sıklıkla karşımıza çıkmaktadır. Hastalar normal kilodaki insanlardan daha çok ağrı kesici tüketmektedirler. Bazen de normal ağrı kesiciler yetersiz kalmaktadır. 

HEMEN FARK EDİYOR

800 kadın üzerinde yapılan bir araştırmada bir kişi 5 kg gibi az bir kilo verse dizinde kireçlenme gelişme riski %50 azalmaktadır. Benzer diğer çalışmalarda da kilo kaybı ile eklem ağrısı, kronik ağrı hatta migren ağrısı arasında doğrudan bir bağ olduğunu düşündüren kanıtlar elde etmişlerdir. Hem obezite hemde kronik ağrının depresyonla ilişkisi olduğu, şişmanlarda ağrının daha çok hissedildiği ileri sürülmüştür.   

METABOLİK SENDROM 

 

Şişman hastalarda metabolik sendrom suçlanan nedenlerden biridir. Metabolik sendromda kronik ağrı, enflamasyon, insülin direnci ve duygu durum bozuklukları birlikteliği görülmektedir. Metabolik sendrom dışında da ağrı ile şişmanlık ilişkisini etkileyen bir çok rahatsızlık bulunmaktadır. Bu rahatsızlıkların hepsinden bahsetmek sıkıcı olabilir. Kronik ağrı ile şişmanlık ilişkisinin doğası çok yönlüdür. Kültürel, sosyal, davranışsal, çevresel, biyomekanik, metabolik ve genetik birçok faktör işin içerisine girmektedir. 

Alternatif tedaviler mümkün

Ağrıyı azaltmak için alternatif tedavi uygulamalarına öncelik verilmelidir. Ozon tedavisi, Akupunktur, Kuru iğne, Kayropraktik veya Osteopatik yöntemler denenmelidir. Bu metotlar ile ağrılarda azalma sağlanamıyorsa kuvvetli ağrı kesicilere müracaat edilebilir. Eğer hastaların ağrısı ile baş edilemiyorsa girişimsel ağrı tedavi yöntemleri devreye sokulmalıdır. Şişmanlarda ağrıların kontrolü için fiziksel rehabilitasyon, psikolojik terapiler, ilaçlar ve müdahaleler de dahil olmak üzere kapsamlı ağrı rehabilitasyon programları geliştirilmiştir. Kilo verme, ağrıları hafifletme ve hastaların yaşam kalitesini iyileştirme açısından önemlidir.  

Psikolojik sorunlara neden olur 

 

 Ağrı araştırmaları dergisinde yayınlanan bir makalede ağrı ile obezite arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirtilmiştir.  Kronik ağrının şişmanlığın işlevsellik ve psikolojik bir komplikasyonu olduğu kanısı ön plana çıkmaktadır. Şişmanlık var olan kronik ağrı problemlerini daha da içinden çıkılmaz hale getirmektedir. Şişmanlık kronik ağrısı olan hastalarda daha fazla bedensel engelliliğe ve psikolojik sıkıntılara yol açmaktadır.