İltihaplı romatizma 

İltihaplı romatizma, ilk önce eklemlerde, ilerleyen zamanlarda ise vücudun diğer kısımlarında da etkili olan bir hastalıktır. Şiddetli ağrı nöbetleriyle kendini belli eder, psikolojik koşullar hastalık seyrinde önemli yer tutar. 

Romatoid Artrit, el ve ayak eklemleri gibi daha çok küçük eklemleri simetrik yani karşılıklı olarak tutan müzmin seyirli iltihaplı bir romatizmadır. İltihaplı romatizma olarak bilinen bu hastalıkta sadece küçük eklem tutulumuyla kalmayıp diz, kalça, omuz gibi büyük eklemleri de tutabilir. Dünyada en sık görülen iltahaplı romatizmaların başında gelir ve eklemlerde en fazla tahribata ve şekil bozukluğuna (deformite) yol açan romatizmalardan biridir. 

ERKEN TEŞHİS ÖNEMLİ 

Romatoit Artrit'te tanının erkenden konması ve tedaviye erkenden başlanması çok önemlidir. Tanı ve tedavideki gecikmeler olası kötü gidişata neden olarak tutulan bölgelerde yaşam kalitesini bozacak olayların başlamasına neden olmakta ve bunların kontrolünde güçlükler yaşanmasına neden olunmaktadır. RA hastalığının bilinen tedavisine ek olarak tedaviye her gün yeni yeni ilaçlar katılmaktadır.  

 İLAÇ TEDAVİSİNE DEVAM

Teknolojik ve bilgi gelişmelerine bağlı olarak yeni geliştirilen ilaçlar umut gibi ortaya çıkarken maalesef bazen korkutucu olan yan etkileri de beraberinde taşımaktadır. Hastalık var olduğu sürece ilaç kullanımı da devam eder.  Yani mevcut tedaviler hastalığın kökünü kazıyamamaktadır.   

YAN ETKİLER OLABİLİR 

Tedavisiz kalmak nasıl zarar verici ise verilen ilaç tedavilerinin yan etkileri de ayrı bir sorundur. Ancak bu, mutlaka her hastada ilacın yan etkisi olacak anlamına da gelmez. İyi bir hekim-hasta işbirliği sayesinde bir çok yan etki önlenebilir. Burada esas problem hastanın bilinçsiz ve kontrolsüz bir şekilde rastgele ilaç kullanması, tedaviye uymamasıdır. 

DÜZENLİ BESLENME ÖNEMLİ

İlaç dozlarına mutlaka hekimin öngördürdüğü şekilde uyulmalı, ülkemizde sıkça görüldüğü gibi, hasta kendi başına değişikliğe gitmemelidir. Yukarıda da belirtildiği gibi sadece ilaç tedavisiyle yetinmek yetmez. Beslenme durumu, çevresel kasların güçlendirilmesi, deforme olacağı düşünülen eklemin ortez olarak isimlendirilen cihazlarla korunması, bazı fizik tedavi yöntemleri ile ilaç kullanım ihtiyacının azaltılması, egzersizlerin yapılması, psikolojik destek, ev ve iş yerinde eklemleri koruyucu önlemler almak, sosyal ve ekonomik rehabilitasyon gibi bir çok faktör tedaviyi şekillendirecektir. 

YENİ TEDAVİLER

RA tedavisinde yeni bazı yaklaşımları da göz ardı etmemek gerekmektedir. Ozon Tedavisi tamamlayıcı bir tedavi olarak hastaları rahatlatmakta, korkulan ancak kullanılmak zorunda olunan ilaçların dozlarının düşürülmesinde katkılar sağlamaktadır. Bu tür tamamlayıcı tedavilerin yanında immün (bağışıklık sistemini) sistemi hedef alan bazı gelişmiş tedaviler ( autoloogous immunotherapy gibi) bazı merkezlerde yapılmaktadır. Bazı hastalarda bildiğimiz kök hücre tedavileri (stem cell therapy) de ilaç kullanmadan 1 yıl civarında remisyonlar (iyilik hali) sağlamaktadır. 

İLTİHAPSIZ ROMATİZMA 

Dejeneratif eklem hastalığı olan osteoartrit halk arasında kireçlenme olarak bilinmektedir.  Yaşımız ilerledikçe eklemlerimizde aşınmalar,  bozulmalar ortaya çıkar. Zamanla, eklemlerdeki kıkırdaklar bozularak artroz denilen kireçlenmeleri oluşur ve bu yaşamımızın bir parçası haline gelir. Önce ağrılar sonra da fonksiyon bozuklukları dolayısı ile yaşam kalitemizde sıkıntılar ortaya çıkaran yıpratıcı sorunlardır. 50 yaş üzerindeki kişilerde en sık görülen eklem hastalığıdır. Osteoartrit vücuttaki herhangi bir eklemi etkileyebilir. En sık etkilediği eklemler eller, kalça, diz ve omurgadır. 

KIKIRDAK YAPISINDA BOZULMA OLUR

Osteoartrit te eklem kıkırdak yapısında bozulma oluşur. Bunun sonucu olarak eklem kıkırdağının altındaki kemik dokusunda değişiklikler meydana gelir. Kemikteki büyümeler ve eklem kenarındaki çıkıntılar eklemlerin normal yapısını bozarak, hareketlerde kısıtlanmaya ve ağrıya neden olur. 

KORTİZON UYGULANABİLİR 

Basit sıcak soğuk uygulamaları, hafif analjezikler, kilo verme, düşük tempolu sürekli egzersiz gibi önlemler sağlıklı bir yaşam için osteoartrit hastalarının uygulaması geren vazgeçilmezlerdir. Hastalığın ilerlemesi ve de fonksiyonların zayıflaması yaşam kalitemizi etkiler hale gelmesi tedavide daha ciddi tedbirlerin alınması gerekliliğini ortaya koyabilir. 

GEÇMEYEN HALE GELİRSE!

Doktor kontrolünde fizik tedavi uygulamaları bunlara örnektir. Kireçlenme ağrıları kronik, geçmeyen hale gelmiş ise girişimsel tedavilere sıra gelmiş demektir. Bir kere biz hiçbir zaman eklem içersine kortizon tedavilerini uygun bulmuyoruz. Çünkü osteoartrit hastaları ileri yaş hastaları olup bir çok yandaş hastalıkları bulunmaktadır.

Prof. Dr. Nurettin Lüleci Diğer Yazıları