YAZARLAR

Küresel panik yoğunlaşırken (1) 

Ortadoğu'daki her gelişme (olumlu-olumsuz), küresel ekonomik, siyasal, finansal, istihbâri, diplomatik, enerji ve gıda gibi çok boyutlu konulardaki panik hali ile ilgilidir. Bunlara bölgesel ve küresel beka sorunlarını da eklemek gerek. 

Menfaat alanlarının daralması ve kaptırılmaması saiki ile yapılan bu hareketlerin bir kısmı içgüdüsel, diğerleri de manipülatif, dezenformatif ve provakatiftir.  Yeni menfaat alanları geliştirilememesi ve üstelik pastadan pay almak isteyen aktörlerin artması, bunlar yetmezmiş gibi bir de bazı “pasta devlet”lerin eski salmacılarına karşı önlemler alabilecek birikime ulaşması, kürsel panik seviyesini yükseltmektedir. 

Bazı devletlerin güçlerinin; jeostratejik ve jeopolitik olarak nitelendirilen ve aslında bu vasıflardan uzak noktalara çekilmesi gibi ilginç tuzaklar ve sahte hedefler de inşa edilmektedir. Dolayısıyla güç yığılan ve çekilen alanlara yönelik iç hesaplar kadar dış hesaplara da bakmakta da fayda vardır. 

“Büyük satranç tahtası” kavramı, bölgesel değil küresel bir tanımlamadır. Bölgesel stratejik tanımlamalar, bilerek aşırı abartılmış ve tuzaklanmış olabilir mi? Yerel unsurlara verilen asimetrik desteklere, asimetrik güç ile mi, asimetrik akıl, analiz ve strateji ile mi cevap verilmelidir? Küresel paniğe kapılan devletler hangileridir, panikleri gerçek midir, sahte midir? Küresel panik, küresel savrulmaya da sebep olur, peki savrulanlar var mıdır, savrulma numarası yapanlar hangileridir? 

Bir deli kuyuya taş attı ise 40 akıllı niye onu çıkartmaya çalışsın, bırakın deli kuyuya taş ata ata kuyuyu doldursun. Bir kuyuya taş atılmış ise amaç, akıllıları hangi kuyunun başına toplayıp diğer boş kalan kuyulara kolayca yerleşmektir, bakılması gereken bu değil midir? 

Uluslararası politik, ekonomik ve finansal şovlar hangileridir, hangileri gerçek oyunlardır? Daracık alana ciddi bir koalisyon ile değil de minyatür bir koalisyon ile geliniyorsa risk mi dağıtılıyordur, yoksa daha büyük operasyonlar serisi için gerçek tatbikatlar mı yapılıyordur? 

Ortadoğu'daki her rekabetin, Batı'nın göbeğinde bittiği tecrübe ile sabit hale geldi ise bölgede rekabeti tekrar tetiklemek, hangi aktörleri parlatacaktır? İkinci Dünya Savaşı’nda 40-50 milyon kişinin kurban gittiği Avrupa’da savaşı Avrupa nasıl kazanmıştır? Ülke ülke veya total olarak değerlendirmekte beis yoktur. 

Küresel paniğin varlığı Ortadoğu'da görülüyor ise bunun göstergeleri nelerdir? Ortadoğu'daki olaylar küresel panik ile ilgili değilse asıl senaryo nedir? Bir ön alma varsa önü kimler almaktadır, neyin önü alınmaktadır? Panik mi var, sistemli bir şekilde abartılmış olaylara karşılık abartılmış tepkiler mi var? Ya da küresel çapta olanlar gerçekten de bir panik oluşturacak kadar kritik gelişmeler mi? Küresel paniğin göstergeleri gerçekte neler olabilir? 

Pazar günü devam edelim.