Topallatan hastalık kalça kireçlenmesi

'Koksartroz' yani 'kalça kireçlenmesi' öncelikle kalçada ağrı, sonrasında da tek taraflı yürüme aksaklığına neden olur. Hatta ağrı olan tarafta bacak kısalmış gibi hissedilir. 

Kalça; yürüme, merdiven inip çıkma gibi günlük işlerimizde bacaklarımızı hareket ettirmemize yardımcı olan hareketli büyük bir eklemdir. Eklem; ayaktan gelen büyük bir kemiğin başı ile kalçada bulunan bu başın girdiği yuvadan ibarettir. Bu büyük eklem, büyük kaslar ve onların bağlantılarıyla oldukça güçlü, insanın ayakta durmasına katkı sağlayan bir eklemdir.

AKUT AĞRILAR

Kalça ağrısı denildiğinde, kalça ağrısı kalça ekleminin bizzat kendisinden veya çevresindeki kas, tendon veya yumuşak dokulardan kaynaklanabilir. Kalça ekleminde bir sorun varsa ortaya çıkan ağrı kalça bölgesinde hissedilebileceği gibi diz ya da bele vuran ve yansıyan ağrı dediğimiz ağrılara neden olabilir. Kalça ağrıları uzun sürmüş egzersizlerden sonra görülebileceği gibi düşme, çarpma gibi durumlardan da kaynaklanılabilir. Bu tür ağrılara akut kalça ağrıları denir. Bu gibi ağrılar geçici ağrılardır. Genellikle 1-2 günlük istirahatlerle iyileşir.

BASTON KULLANIMI

Ağrı normalden biraz daha şiddetli ise ve rahatsız edici hâle gelmişse basit ağrı kesiciler yardımcı olabilir. Bir de kronik ağrı dediğimiz kalçanın geçmeyen ağrıları söz konusudur. Bu tür geçmeyen ağrıların idaresi ve tedavisi akut ağrılardan çok farklılıklar gösterir. Pratik hayatta en sık koksartroz dediğimiz kalça kireçlenmelerini görmekteyiz. Ağrı ve fonksiyon kayıpları ile kendini gösteren, yaşam kalitesini bozan ileri yaşlarda baston kullanımına neden olan bir anlamda yaşlılık hastalığıdır koksartroz. 

Protez takılması gereken durumlar

Kalça protezi, kalça eklemi artriti, kalça çıkığı, kırık ya da damarlanma bozukluğuna bağlı olarak kalçanın ileri derecede harap olması durumunda yada diğer tedavi yöntemleriyle (ilaçlar, fizik tedavi, eklem içi enjeksiyonlar, ileri ağrı tedavi yöntemleri) sonuç alınamaz ise kalça protezi düşünülmelidir.  Günlük yaşam aktivitelerini engelleyen şiddetli ağrı, hareket kısıtlılığı ve kısalık durumlarında kalça protezi tedavi seçeneğidir. Hastanın 60 yaşın üzerindeki olması tercih edilir. Ancak gerekli durumlarda gençlerde de uygulanabilir. Protez bir anlamda yapay kalça oluşturulması ameliyatıdır. Kategori olarak büyük ameliyatlar listesinde yer alır. Kemik kalitesi çok iyi olmayan ileri yaştaki hastalarda, protez kemik çimentosu adı verilen bir dolgu maddesi ile kemiğe tespit edilir. Protezlerin de bir ömrü vardır. 

KÖK HÜCRE TEDAVİSİ

Kıkırdak aşınmaları ileri boyuttaysa ve ağrı, hareket etme sıkıntısı mevcutsa tercih edilir. Çoğu hasta bize kök hücre tedavisi yaptırdığını söylemektedir, bilinmesi gereken PRP tedavisinin kök hücre tedavisi olmadığıdır. PRP uygulandığında enjeksiyon bölgesine kök hücreleri çekebilir ancak sayısal olarak kök hücreler çok azdır.

NEDENLERİ

- Kalça Kireçlenmesi (Koksartroz) 
- İltihaplı eklem romatizması (artrit), n Kalça kırıkları, n Kemik çürümesi (avasküler nekroz, osteonekroz), n Kalça kemiklerinde Paget hastalığı n Bel kaynaklı problemler, n Bursitler, tendinitler, 
- Kalçanın kemik yuvasındaki problemler kalça 

NE ZAMAN DOKTORA GİDİLMELİ? 

- Akut kalça ağrılarında, 

- Düşme, çarpma gibi kazalar çok şiddetli olmuş ise, 

- Kırık ve benzeri durumları ekarte etmek için, 

- Kalça ağrısı azalacağı yerde gittikçe artıyorsa. 

- Yürürken, merdiven inip çıkarken ya da durduk yerde ağrı çekiyorsanız, 

- Kalça bölgesinde yanma, ateşin çıkması ve dokunulduğunda şiddetli ağrı oluşuyorsa, 

- Her şeye rağmen ağrı üzerinden 15 gün geçiyor ve azalmıyorsa hâla gittikçe artıyorsa, 

- Gece yatarken, istirahat halinde iken ağrılar ortaya çıkıyorsa mutlaka doktora gidilmesinde yarar vardır.

YAPILMASI GEREKEN TESTLER 

Röntgen filmi: kemiklerin durumunu gösteren faydalı bir tetkiktir. Eklem aralıkları, kemik yapıdaki bozuklukları yada kalça çıkık ve kırıklarının teşhisi için faydalıdır. Eklem çevresindeki yumuşak dokular hakkında bilgi vermez. 
BT(bilgisayarlı tomografi) taramaları: Kalça eklemi hakkında detaylı bilgi verir özellikle kemik yapılar hakkında aydınlatıcıdır. 
MR taramaları: MRI taramaları, kalça çevresindeki kasları ve tendonları, kapsül, kemiklerin eklem yüzeyi ve kıkırdağın yüzeyinin incelenmesine izin verir.  Avasküler nekroz gibi tanınması zor durumlar MR tetkiki ile kolayca tespit edilir. 
Kan testleri: Kalça ağrısının bir enfeksiyon veya romatoid artritten kaynaklandığı düşünülürse, kan testleri yardımcı olabilir. 

Tedaviler

Neden ne olursa olsun kalça eklem aralığı daralmaya başlamış, kalçada ağrılar dayanılmaz hale gelmiş ve de kalça eklemi fonksiyonlarını kaybetmeye başlamış kısaca yaşam kalitesi bozulmaya başlamış ise ameliyatsız etkili tedavileri, girişimsel ağrı tedavilerini uygulamak en akılcı yol gibi gözükmektedir. Baston bıraktıran  tedavileri gözünüzde büyütmemek gereklidir. Deneyimli ellerde basit ve güvenilir uygulamalardır. Hastaya zararı olmayan uygulamalardır. 

Protezden KurtaranTedaviler 

Sinir Yakma (RADYOFREKANS) Tedavisi: Burada direk kalça ağrısı hedeflenir. Ağrının kaynağı dikkate alınmaz. Hasta ameliyat olmuş fakat ağrıları bir türlü geçmemiş ise yine bu tedaviyi uygulamak gerekmektedir. Diğer yandan hastada istirahatte kalça ağrısı varsa, gece ağrılar hastayı çok rahatsız ediyorsa, yine kalça bölgesinde nöropatik ağrı varsa  ağrı sinirlerini yakma tedavisi tercih edilir. Etkili bir yöntemdir. Kalça bölgesinden ağrıyı beyne taşıyan ağrı sinirleri ileri teknolojik yöntemle devre dışı bırakılır hasta rahatlar. Kalçada 2 tane ağrı sinirinin yakılması günlük yaşam kalitesinin temini için yeterlidir. 10 dakikalık ameliyatsız, narkozsuz bir yöntemdir. Kalça sinirlerine işlem yapmak için de hareketli görüntüleme cihazları kullanılır. 

Prof. Dr. Nurettin Lüleci Diğer Yazıları