YAZARLAR

Majesteleri için gerekli veri nedir? 

Kral ekibini toplamış ve ülkesi için yapması/yapmaması gerekenleri belirlemek istemiştir. Ekibinden o güne kadar hiç söz almayan bir bilgine döner: 

- Üstad siz konuşmuyorsunuz… 

- Majesteleri, konuşmak için gerekli bilgilere sahip değilim. 

- Devasa bir kütüphane elinizin altında, bu durumda hangi bilgiler eksik olabilir ki? 

- Majesteleri ben gerekli istihbâri bilgilere yeterince sahip olmadığımızı düşünüyorum. Müsaade ederseniz bunu majestelerine baş başa arz etmek isterim. 

Baş başa kaldıklarında, “Majesteleri, kararlarınızın en isabetli ve faydalı olmasını sağlayacak veriler ve kişiler konusunda muazzam bir eksiklik yaşamaktayız. Gerekli verilerin neler olduğunu, diğer kralların ve yöneticilerin neler yaptıklarını, ne yapacaklarını ve bu hususlarla ilgili geniş ve güncel bilgi setini tespit etmek ve el altında tutmak gerekmektedir. 

Kütüphanemiz gerçekten devasa boyutlardadır. Düne ilişkin her türlü bilgiler ve veriler vardır. Fakat günümüze ait olanlar yoktur. Majesteleri, tarih matematiği sizlere gerekli verilere sahip olmadan karar verme ve harekete geçme konusunda kısıtlamalar getirmektedir. Majesteleri öncelikle ülkemizin içini çok iyi etüt etmiş olmamız gerekir. Ülkemizdeki iç ve dış ilişkiler ağı konusunda ciddi bir bilgi açığımız var. 

Bir de Majesteleri, rakiplerimiz ve düşmanlarımız yani dış dünya hakkında da yine ciddi bir bilgi açığımız var. Bunları temin etmeden ve görmeden karşınızda bir bilgi ve görüş arzetmek uygun düşmediği için sürekli sessiz kalmayı tercih etmekteyim. Çünkü majestelerini yanlışa sevketmek istemem” der. 

- Sorunumuz nedir üstad? Gerekli veriler, bilgiler ve kişiler listesi var mı elinizde? 

- Tabii ki efendim. Fakat öncelikle bir metot sorunumuz var. Önceliğimiz; en doğru işi, en doğru zamanda, en gerekli verilerle, en doğru ve en isabetli kişilerle yapmak mıdır? 

- Bu da sorulur mu üstad? 

- !?!? 

Bu diyaloğu bugün tüm işletmelere ve devletlere uyarlamak mümkündür. 

Kişilerin, büyük veya küçük her türden işletmelerin, her makamdaki memur ve amirlerin, nihayet devletlerin ihtiyaç duyduğu veriler seti, nelerden oluşmaktadır? Bu sorunun karşılığının bilindiği yönünde genelde yanıltıcı bir bilgiye sahibiz. Bu bağlamda önemli kişilerin, işletmelerin ve devletlerin gerekli veriler ile ilgili ihtiyaçları doğal olarak her an değişiklikler göstermektedir. 

Günümüzde iç ve dış kamuoyuna tuhaf gelen, şaşırtan ve “böyle de olur mu” dedirten kararların, eylemlerin ve olguların arka planları ve o siyasal, ekonomik ve sair enstantanenin nasıl oluştuğunu belirleyen, yararlanılan veri ve bilgi setleri ile başvurulan kişilerdir. 

Fransa’daki son sarı yelekliler hareketi ve eylemlerinin sebep ve sonuçlarının küresel tutumları belirlemede etkili olacağını öngörülebilmek gerekmektedir. Fransa’daki sarı yelekliler hareketi ile ilgili her türden kişi ve kurumların beyan ve davranışları ile ilgili analizler, meydana gelen olaylardan hangi aktörlerin hangi sonuçları derlemek istediği görülebilmektedir. Devletin ve eylemcilerin ellerinde gerekli veriler var mıydı sorusuna verilecek karşılıklar gerçekten küresel öneme sahiptir. 

Fransa gibi siyasal, sosyal ve ekonomik kitlesel eylemler ve devrimler tarihine ve tecrübesine sahip millet ve devletin stratejisi ve analizi, dersler çıkartmamıza yarayacak doneler açısından da çok zengindir. 

Fransa'da yaşayan politikacılar, Fransız halkı ve eylemciler için protestolar olağan, makul ve özgürlükler çerçevesinde ilk elde değerlendirilecektir. Fakat Fransızlar, AB dinamikleri, küresel değişimler ve bu bağlamda oluşan stratejiler konusunda ilk büyük teste tabi tutulan “kitle” olduklarını, eylemlerinin küreyi etkileyeceğini, eylemleri planlayanların da bunu istedikleri açıktır. Fransızlar için olağan ve gerekli görülen bu “demokratik tepkilerin” giderek az ve etkili sonuçlar üretmesi ise olağan değildir. 

Genel olarak kitlesel eylemleri ve yönetsel kararları izleyen ve bunlardan nemalanan ana odak/odaklar, olağan eylem ve kararlardan olağandışı getiriler elde ederler. Eylemlerin yerel tarafları, kazanç ve kayıplarla ilgili “yerel” tablo oluştururken küresel odak/odaklar da küresel kazançlar ve kayıplarla ilgili muhasebe yaparlar. İşte gerekli veriler, bilgiler ve kişiler burada stratejik önem kazanırlar. 

Çünkü küresel dizayn erbabı, belli kişi, kurum ve oluşumlar için “olağan” durumun ne zaman aynı aktörlerin bir kısmı için “olağandışı” haline geleceğini izlerler. Ve uygun zamanda “olağan” müdahalede bulunurlar. Bu olağan müdahaleler ise olağanüstü sonuçları üretirler. 

Olağan işler olağandışı algılanmaya başlandığı zaman bireysel, toplumsal, bölgesel ve küresel değişimler gözden kaçırılmış demektir. 

İran Devrimi’ni incelemiş birisi olarak Fransa’daki sarı yelekliler hareketinin olağanın, hak ve özgürlüklerin nasıl adım adım istenilenin dışında sonuçlar ürettiğini ve üreteceğini görebilmek ve vurgu yapmak önemlidir. Sonuç olarak “büyük veri” gerekli olan veridir. 

Ömer Özkaya Diğer Yazıları